Prema članu 5 Zakonik o krivičnom postupku, krivično gonjenje u Republici Srbiji može se pokrenuti po službenoj dužnosti ili po privatnoj tužbi, u zavisnosti od vrste dela i propisane procedure.
Za krivična dela koja se gone po službenoj dužnosti nadležan je javni tužilac. On je ovlašćen da preduzme sve neophodne radnje radi provere osnova sumnje da je delo izvršeno ili da je određena osoba učinila krivično delo. Javnim tužiocem mogu biti rukovođena i ovlašćena službena lica policije koja postupaju po njegovom zahtevu, u skladu sa zakonom.
S druge strane, za dela koja se gone po privatnoj tužbi ovlašćen je privatni tužilac. U tom slučaju, krivično gonjenje započinje podnošenjem privatne tužbe, što podrazumeva da inicijativu preuzima oštećeni ili lice koje zakon prepoznaje kao ovlašćeno da postupi u njegovo ime.
Zakon predviđa i posebnu situaciju:
Ukoliko javni tužilac odluči da odustane od optužbe, oštećeni može, pod zakonski propisanim uslovima, preuzeti ulogu tužioca. Ova odredba omogućava da se proces nastavi i da se zaštite prava oštećenog, čak i kada državni organ odustane od gonjenja.
Stručnjaci ističu da član 5 ZKP-a jasno definiše nadležnosti i odgovornosti u početnoj fazi krivičnog postupka, čime se osigurava zakonitost i efikasnost gonjenja, ali i zaštita prava svih učesnika u postupku.
IZVOR: Zakonik o krivičnom postupku
