Elementi za obračun i isplatu zarada kod poslodavca uređuju se prvenstveno kolektivnim ugovorom, dok se pravilnikom o radu mogu urediti samo izuzetno, kada su za to ispunjeni zakonski uslovi.
Kako proizlazi iz stava Ustavni sud Srbije, zarada kao osnovno pravo iz radnog odnosa definisana je Zakonom o radu, koji propisuje da se sastoji od:
- osnovne zarade,
- dela zarade za radni učinak,
- uvećane zarade.
Sud naglašava da se elementi za obračun zarade (osnovica, koeficijenti i kriterijumi) moraju uređivati opštim aktom – pre svega kolektivnim ugovorom, a ne pravilnikom o organizaciji i sistematizaciji poslova.
U konkretnom slučaju, Ustavni sud je utvrdio da je poslodavac nezakonito odredio koeficijente za obračun zarada kroz pravilnik o sistematizaciji i posebnu odluku, iako su ta pitanja, prema zakonu, rezervisana za kolektivni ugovor (ili izuzetno pravilnik o radu).
Zaključak suda:
Poslodavac ne može samostalno, kroz interne akte poput sistematizacije ili posebnih odluka, uređivati ključne elemente zarade – to mora biti regulisano u skladu sa zakonom kroz kolektivni ugovor ili, izuzetno, pravilnik o radu.
Izvor: Odluka Ustavni sud Srbije, Uo. 275/18 od 2. jula 2020. godine.
