Jedno od ključnih načela izvršnog postupka je načelo srazmere, (član 56) koje uređuje kako javni izvršitelj bira sredstva i predmete izvršenja radi naplate novčanog potraživanja.
Šta podrazumeva načelo srazmere?
Prema Zakonu o izvršenju i obezbeđenju, javni izvršitelj pri sprovođenju izvršenja mora voditi računa o proporcionalnosti između:
-
visine obaveze izvršnog dužnika i
-
vrednosti sredstva ili predmeta izvršenja.
Cilj je da izvršenje bude efikasno za poverioca, ali što manje nepovoljno za dužnika.
Kako se primenjuje u praksi?
-
Ako postoje višestruka sredstva ili predmeti izvršenja, izvršitelj po službenoj dužnosti bira ono sredstvo i predmet koji su za dužnika najmanje štetni.
-
Na taj način se minimalizuje negativni efekat prinudnog izvršenja na dužnika, dok se istovremeno obezbeđuje namirenje poverioca.
Izuzeci od načela srazmere
Načelo srazmere ne primenjuje se u sledećim situacijama:
-
Kada se izvršni dužnik pisano saglasio (javnom ili overenom ispravom) da se izvršenje sprovede određenim sredstvom ili na određenom predmetu izvršenja.
-
Kada je nesumnjivo utvrđeno da postoje samo jedno sredstvo i jedan predmet iz kojeg se može namiriti potraživanje poverioca.
Pravni značaj
Načelo srazmere predstavlja mehanizam zaštite dužnika u izvršnom postupku. Omogućava da prinudno izvršenje bude efikasno, ali da ne dovede do nepotrebnog narušavanja prava i imovinskog stanja dužnika.
Ovo načelo doprinosi pravednoj i uravnoteženoj primeni zakona, balansirajući interese poverioca i dužnika u svakoj fazi izvršnog postupka.
IZVOR:Zakonu o izvršenju i obezbeđenju
