Zakonik o sudskom postupku iz 1865. godine, objavljen u Državnoj štampariji u Beogradu, predstavlja jedno od najznačajnijih zakonodavnih dela Kneževine Srbije u XIX veku i ključnu prekretnicu u razvoju srpskog pravnog sistema.
Ovo kapitalno delo objedinjuje:
-
Zakonik o postupku sudskom u građanskim parnicama,
-
Zakonik o postupku sudskom u krivičnim delima,
-
Uvodni zakon,
-
Zakon o prekom suđenju,
-
kao i registar pojmova.
Zakonik je donet za vreme vladavine kneza Mihaila M. Obrenovića III, koji ga je, „po milosti Božijoj i volji naroda“, proglasio nakon odluke Državnog saveta. Njegovim donošenjem po prvi put je na sistematičan i pregledan način uređen sudski postupak u građanskim i krivičnim stvarima, čime su postavljeni čvrsti temelji savremenog sudstva u Srbiji.
Poseban značaj ovog zakonika ogleda se u njegovoj istorijskoj i pravnoj ulozi: on je označio prelaz sa običajnog na kodifikovano pravo, uveo jasna pravila o nadležnosti sudova, toku postupka, dokazima i pravnim lekovima, te značajno doprineo jačanju pravne sigurnosti i vladavine prava u tadašnjoj Kneževini Srbiji.
Jezik i pismo ovog izdanja — starosrpska ćirilica i pravopis XIX veka — dodatno svedoče o duhu vremena i razvoju pravne kulture. Danas, ovo delo ima izuzetnu istorijsku, pravnu i kulturnu vrednost, ne samo za pravnike i istoričare, već i za sve koji proučavaju nastanak srpske državnosti i njenog pravnog poretka.
Redakcija portala „Pravni kutak“ izražava posebnu zahvalnost sudiji Miljani Stojković, sudiji Apelacionog suda u Nišu, koja je iz svoje privatne biblioteke omogućila prezentaciju ovog izuzetno vrednog zakonskog teksta javnosti.
Urednik
Violeta Stamenković
